Zero base

Zero base

Zero base คืออะไร Zero base เป็นแนวความคิดที่คนส่วนใหญ่ยังไม่ค่อยเข้าใจ ในทางการตลาด เรามักจะได้ยินคำว่า Zero based planning

โดยปกติแล้วในการตั้งเป้าการขาย  การตลาด หรือการตั้งเป้าหมายในการทำอะไรก็ตาม  มักจะยึดถือสถิติ  แนวทางเดิมๆ ที่ผ่านมา  หรือเอาความสำเร็จในอดีต  มาใช้ในการตั้งเป้า  ซึ่งวิธีนี้ ก็คงใช้ได้เหมือนกัน  แต่อาจได้ผลธรรมดาๆ เหมือนคนอื่น  สำหรับ Zero based planning  คือการไม่เอา Past record  หรือสิ่งที่เป็นข้อมูลเก่าๆ มาพิจารณา หรือมาใช้ในการตั้งเป้า  ไม่มองว่า  สถานการณ์แวดล้อมต่างๆ เป็นอย่างไร  เช่นการเมือง  คู่แข่ง  กำลังซื้อ  เศรษฐกิจเป็นอย่างไร แต่ใช้การประเมินศักยภาพ โอกาส  หรือความเป็นไปได้มาใช้ในการตั้งเป้าหมาย  โดยพิจารณาดูว่า เราจะสามารถพัฒนาและปรับปรุงในจุดแข็งต่างๆ ได้อย่างไร  เพื่อให้เราบรรลุเป้า  และจะลดจุดอ่อนของเราอย่างไร  เพื่อไม่ให้จุดอ่อนนั้นเป็นอุปสรรคต่อการทำให้บรรลุเป้า



ข้อดีของการวางแผนแบบ Zero base คือ ไม่ต้องเอาประสบการณ์  พฤติกรรม และแนวทางแบบเดิมๆ มาใช้ในการตั้งเป้า  ทำให้เกิดความกล้าในการสร้างสรรค์แนวความคิดใหม่ๆ  หรือพูดอีกแบบได้ว่า  แนวความคิดแบบ Zero Base ทำให้เกิดความกล้าคิด  กล้าทำในสิ่งที่ไม่เคยทำและไม่มีใครทำมาก่อน การยึดถือข้อมูลเก่า จะเป็นการจำกัดตัวเอง  และจำกัดความเชื่อมั่นของตนเองว่า เราจะทำได้ไม่แตกต่างจากเดิมมากนัก  แต่ Zero Base ทำให้กล้าคิดว่า การที่เราจะเติบโต หรือมีธุรกิจที่ใหญ่โตเป็นเท่าๆ ตัวย่อมมีความเป็นไปได้  การคิดแบบ Zero Base จะต้องอาศัยผู้บริหารหรือผู้ร่วมงานที่มีความกล้าหาญและมีวิสัยทัศน์  สามารถมองได้ทั้งปัจจัยบวกและปัจจัยลบ  เพราะในขณะที่เราคิดจะเดินไปข้างหน้าด้วยความมุ่งมั่น  เราก็จำเป็นต้องคิดถึงผลกระทบที่จะเกิดขึ้นกับความพยายามนั้นด้วย  เช่นความพร้อมของบุคลากร ความพร้อมด้านเทคโนโลยี  ความพร้อมด้านเงินทุน ฯลฯ

การคิดแบบ Zero Base ไม่ใช่ไม่เคยปรากฏขึ้น  แต่เกิดขึ้นกับธุรกิจจำนวนมาก  ซึ่งประสบความสำเร็จ  เพียงแต่ว่าเมื่อประสบความสำเร็จแล้ว  ไม่มีใครมาบอกว่าสำเร็จได้ด้วยวิธีใด   เช่นการประสบผลสำเร็จของบริษัทแมคอินทอช ในการขายเครื่อง I Pad จำนวน 1 ล้านเครื่องในเวลา 28 วัน ในขณะที่ขาย I Phone 1 ล้านเครื่องในเวลา 3 เดือน  นี่เป็นตัวอย่างหนึ่งของการกล้าคิดและวางแผนเพื่อให้บรรลุเป้าหมายที่ต้องการโดยไม่สนใจ Past Record

No Seasonality Targeting  หรือผมมักจะใช้ว่า การตั้งเป้าแบบ Flat โดยไม่มอง Past Record ก็เป็นอีกส่วนหนึ่งของการคิดแบบ Zero Base โดยเอาความต้องการที่จะบรรลุเป้าหมายมาเป็นที่ตั้ง  ไม่เอาสิ่งแวดล้อมทางฤดูกาลมาพิจารณา  ถึงแม้ว่าฤดูกาลนั้นมีจริง  แต่ความคิดแบบ Zero Base จะไม่ปล่อยให้ฤดูกาลมามีผลกระทบต่อการตั้งเป้าหมายขององค์กร  แต่ใช้วิธีปรับแก้ผลกระทบต่างๆ ที่เกิดจากเรื่องของฤดูกาลด้วยความคิดใหม่ๆ โดยไม่ใช้หรือเลียนแบบความคิดเก่าอย่างสิ้นเชิง

การตั้งเป้ากบกระโดด  เป็นหลักคิดที่ ไม่ใช่ของใหม่  ในต่างประเทศใช้คำว่า leap frog หมายถึงว่า ในทุกๆ สภาวะ มันมีโอกาสที่จะทำให้องค์กร  หรือผลิตภัณฑ์ตัวใดตัวหนึ่งกระโดดหรือเติบโตให้เหนือกว่าค่าเฉลี่ยได้  เช่น สินค้าที่กำลังอยู่ในกระแสนิยม (In trend) สินค้านั้นจึงไม่จำเป็นต้องเติบโตน้อยๆ ตามปกติอย่างที่เคยทำมา  โดยเฉพาะสินค้าที่มีขนาดของยอดขายยังต่ำอยู่  จึงต้องมีความกล้าที่จะตั้งเป้าแบบกบกระโดด  ความคิดแบบกบกระโดด จึงต้องมีความกล้าที่จะตั้งเป้าที่สูง 50, 100, 200 หรือ 300% ได้  ซึ่งทำให้ผู้บริหารระดับต่างๆ ต้องช่วยกันระดมความคิดที่จะทำให้ได้ตามเป้าที่ตั้งอย่างกล้าหาญได้อย่างไร

ความคิดกบกระโดดนั้น  เป็นการดึงเอาทักษะ  ความสามารถ สติปัญญาและประสบการณ์ของบุคคลที่เกี่ยวข้องในองค์กรออกมาใช้อย่างเต็มประสิทธิภาพ  และเมื่อสำเร็จได้ มันเป็นการพิสูจน์ว่า  อะไรที่เราคิดและต้องการให้เกิดขึ้น ก็จะเกิดขึ้นได้ถ้าเรามีความกล้าที่จะทำ

บุญชัย โชควัฒนา

กรรมการอำนวยการบริษัท สหพัฒนพิบูล จำกัด